De meeste bezoekers van Zandvoort lopen van het station rechtstreeks naar het strand en weer terug. Dat is jammer, want het dorp achter de boulevard heeft een eigen verhaal en de duinen beginnen letterlijk aan het eind van de straat. Deze route neemt een dag en laat alle drie de gezichten van Zandvoort zien.
Beginnen bij het station
Je start bij het station midden in het dorp. Loop niet meteen richting zee maar de andere kant op, het oude centrum in. Hier zie je aan de bouw dat Zandvoort na de oorlog grotendeels opnieuw is opgezet, met daartussen de stukken die de sloop voor de kustverdediging hebben overleefd.
Het oude dorp en de sloppies
Achter de winkelstraten liggen de smalle steegjes die in het dorp de sloppies worden genoemd, met lage vissershuisjes en daartussen grotere villa’s uit de tijd dat Zandvoort een chique badplaats werd. Loop er langzaam doorheen, want dit is het stuk waar het vissersverleden nog zichtbaar is en waar je in twee minuten van het toeristische naar het intieme loopt.
Het Kerkplein en het Gasthuisplein
De pleinen in het oude dorp zijn de plekken waar Zandvoort zichzelf is. Aan het Gasthuisplein zit het museum van het dorp, met de maritieme geschiedenis, het dorpsleven en de groei van het toerisme. Aan het Kerkplein en het Raadhuisplein zitten terrassen waar je koffie drinkt tussen bewoners en niet tussen dagjesmensen.
Door de winkelstraten naar zee
Vanaf de pleinen loop je via de Kerkstraat richting de boulevard. Dat is de klassieke route, met winkels aan weerskanten en aan het eind het licht van de zee tussen de gevels door. Het is een van de mooiste stukken van het dorp, precies omdat je de zee eerst ruikt en dan pas ziet.
De boulevard en het strand
Boven aan de opgang heb je uitzicht over de hele kust. Neem de tijd om links en rechts te kijken voor je naar beneden gaat, want vanaf hier zie je hoe ver het strand doorloopt. Beneden kies je een paviljoen of loop je door naar een rustiger strook. Een uur lopen langs de vloedlijn hoort bij deze dag.
De duinen in
Aan de noordkant van het dorp begint het duingebied dat doorloopt tot ver voorbij Bloemendaal. Een lus van een uur brengt je door open duin met uitzicht op zee en op het dorp. Aan de zuidkant liggen de waterleidingduinen met hun eigen sfeer en hun damherten. Beide kanten zijn de moeite waard, maar loop niet allebei op een dag, want dan wordt het een marathon.
Wat je onderweg meeneemt
- Water, want in de duinen zijn geen voorzieningen.
- Een windjack, ook op een warme dag, want boven op het duin staat altijd wind.
- Schoenen die tegen zand kunnen.
- Contant of pin voor de paviljoens en het museum.
Afsluiten
Eindig op een terras aan het strand of terug in het dorp op een van de pleinen. Wie het licht wil zien waar Zandvoort om bekend staat, blijft tot de zon in zee zakt, want de kust ligt hier precies zo dat je dat vanaf de boulevard recht voor je hebt. Daarna is het een paar minuten lopen naar het station.
De watertoren als oriëntatiepunt
Boven het dorp uit steekt de watertoren, gebouwd in de wederopbouwjaren en inmiddels een gemeentelijk monument. Hij is vanaf verschillende plekken in het dorp zichtbaar en werkt als kompas als je in de straten de weg kwijtraakt. De oude watertoren die er voor de oorlog stond, werd door de bezetter opgeblazen, en er staat op een van de duinpaden een monument dat daaraan herinnert.
Een kortere variant
Heb je maar een halve dag, laat dan de duinen vallen en houd het bij het oude dorp, de winkelstraten en het strand. Dat is in twee tot drie uur te doen en geeft nog steeds een goed beeld. Wie juist alleen natuur wil, slaat het dorp over, loopt vanaf het station rechtstreeks het duin in en komt over het strand terug.
Met de trein terug
Het station ligt zo centraal dat je de dag kunt afsluiten waar je wilt zonder over vervoer na te denken. Dat maakt Zandvoort een van de weinige kustplaatsen waar een dagje uit zonder auto werkelijk makkelijker is dan met.
