Zandvoort ligt op een bijzondere plek. Aan de ene kant de Noordzee, aan de andere kant duinen, en daarachter de polders en de bollenstreek. Dat levert een streek op die verrassend veel te bieden heeft, ook al denkt niemand bij deze kust meteen aan eten van eigen bodem.
Vis uit de Noordzee
Het meest voor de hand liggende streekproduct is vis. Tong, schol, kabeljauw, wijting, makreel en garnalen komen van deze kust of van dicht daarbij. Welke soort op zijn best is, wisselt per seizoen. Een goede visboer vertelt je dat en dat is de beste manier om te koken met wat de zee op dat moment geeft.
Uit de duinstreek
De zandgronden achter de duinen leveren gewassen die op klei minder goed groeien. Aardappelen van zandgrond hebben een eigen smaak en structuur, en asperges en wortelen doen het op deze bodem goed. In het voorjaar en de vroege zomer is dat het aanbod dat je op de markt terugziet.
De bollenstreek
Ten zuiden van Zandvoort begint de bollenstreek, met velden die in het voorjaar in bloei staan. Naast bloemen levert dat gebied ook groente en fruit. Voor bewoners is een fietstocht door de bollenvelden in het voorjaar een van de vaste rituelen, en op de markt zie je het seizoen aan wat er in de kramen ligt.
Wat de streek oplevert
- Vis en garnalen uit de Noordzee.
- Aardappelen en groente van zandgrond.
- Zuivel en kaas uit de polders van Noord-Holland.
- Bloemen en bollen uit de streek ten zuiden van de duinen.
- Fruit en seizoensgroenten uit de omliggende gemeenten.
Het seizoen volgen
In het voorjaar de eerste asperges, aardbeien en nieuwe aardappelen. In de zomer bessen, tomaten en bonen. In het najaar pompoen, appels en peren. In de winter kool, prei en wortelgroenten. Wie op de markt koopt wat er die week goed is, eet vanzelf met het seizoen mee en betaalt daarvoor minder.
Waar je het koopt
De weekmarkt in het centrum is de logische plek, met kooplui die uit de regio komen. Daarnaast zijn er speciaalzaken in het dorp en boerderijwinkels in de omliggende gemeenten, die vaak zelf telen of rechtstreeks inkopen. Een korte fietstocht naar zo’n winkel levert een zaterdagochtend op die de moeite waard is.
Waarom streekproducten beter smaken
Het gaat niet om romantiek maar om tijd. Een product dat kort geleden is geoogst en niet ver heeft gereisd, heeft minder rijping in een vrachtwagen doorgemaakt. Bij groente, fruit en vis is dat direct te proeven. Bij houdbare producten maakt het minder uit, en daar is de keuze vooral een kwestie van steun aan de streek.
Zelf verzamelen
In het duin groeit van alles, maar het is beschermd natuurgebied en plukken is er niet zomaar toegestaan. Blijf op de paden en laat de begroeiing staan. Wat je wel kunt, is op de markt vragen naar wat er in de streek groeit en dat thuis klaarmaken. Dat levert hetzelfde plezier op zonder schade aan het duin.
Op het strand koken
Vis kopen in het dorp en die op het strand eten klinkt aantrekkelijk, maar open vuur is op het strand van Zandvoort aan strenge regels gebonden en op veel plekken en momenten gewoon niet toegestaan. Kijk het na voordat je met een barbecue op pad gaat. Een picknick met vis, brood en kaas is altijd toegestaan en net zo lekker.
Boerderijwinkels in de omgeving
Ten oosten en zuiden van de duinen liggen bedrijven die rechtstreeks aan huis verkopen, van groente en aardappelen tot zuivel en eieren. Voor Zandvoorters is dat een fietstocht van een half uur door het duin, wat van een boodschap meteen een uitje maakt. Kijk vooraf welke dagen ze open zijn, want dat wisselt per bedrijf en per seizoen.
De streek op je bord
Een maaltijd van vis uit de Noordzee, aardappelen van zandgrond en groente van de markt kost weinig en vertelt precies waar je bent. Voor gasten van buiten is dat een aardiger manier om de streek te laten zien dan welk uitstapje ook, en het is bovendien in een half uur klaar.
