Er zijn weinig plaatsen in Nederland waar je zo snel van bebouwing naar landschap fietst als in Zandvoort. Een paar honderd meter vanaf de laatste huizen begint het duin, en vanaf daar liggen er routes in alle richtingen. Dit is fietsen zonder verkeerslichten, met wind en uitzicht als vaste ingrediënten.
Noordwaarts door het duin
De klassieke route gaat vanuit het noorden van Zandvoort het duingebied in richting Bloemendaal en verder naar IJmuiden. Je fietst over glooiende paden met uitzicht op de zee aan de ene kant en open duin aan de andere. Het is de bekendste route van de regio en op mooie dagen dus ook de drukste. Ga vroeg en je hebt hem grotendeels voor jezelf.
Naar Haarlem door de duinen
De route dwars door het duin naar Haarlem is voor veel Zandvoorters gewoon de weg naar het werk of de stad. Je fietst in ongeveer een half uur van zee naar de binnenstad, grotendeels door natuur. Op de heenweg heb je vaak wind mee vanaf zee en op de terugweg tegenwind, wat de reden is dat iedereen die het regelmatig doet, sterke benen krijgt.
Zuidwaarts langs de kust
Richting het zuiden loopt de route langs de rand van de waterleidingduinen naar Vogelenzang en de bollenstreek. In het voorjaar is dit de mooiste kant, wanneer de velden achter de duinen in bloei staan. Verder doorfietsen brengt je naar Noordwijk en de kust van Zuid-Holland.
Wat de routes bijzonder maakt
- Je fietst grotendeels in beschermd natuurgebied, zonder autoverkeer.
- Grote grazers zoals hooglanders en paarden lopen langs de paden.
- Het landschap wisselt van open duin naar bos binnen enkele kilometers.
- Vanaf de hoogste punten kijk je over zee en over het achterland tegelijk.
De wind is de factor
Aan de kust bepaalt de wind je route meer dan de afstand. Fiets bij voorkeur eerst tegen de wind in en laat je terugwaaien, want andersom is de terugweg een afzien. Bij een stevige westenwind is de route dwars door het duin naar Haarlem prettiger dan de open kustroute, omdat je daar meer luwte hebt.
Elektrisch of niet
De duinen zijn niet vlak. Voor wie het niet gewend is, zijn de klimmetjes in combinatie met wind zwaarder dan verwacht. Een elektrische fiets maakt de routes voor iedereen toegankelijk en is in de regio dan ook alomtegenwoordig. Houd op de smallere paden rekening met elkaar, want het verschil in snelheid tussen fietsers is er groot.
De regels in het duin
Blijf op de verharde en aangegeven paden, want het duin is kwetsbaar en op sommige plekken ook afgesloten voor beheer of om dieren rust te geven. Honden aan de lijn waar dat verplicht is. Neem je afval mee. En houd er rekening mee dat sommige gebieden alleen te voet toegankelijk zijn, dus daar zet je je fiets bij de ingang.
Combineren met het strand
De mooiste rondjes combineren duin en strand. Fiets over het duinpad naar het noorden, loop een stuk over het zand terug en pak onderweg een paviljoen. In de winter is dat net zo goed te doen als in de zomer, met minder mensen en meer wind. Neem water mee, want in het duin zijn geen voorzieningen.
Onderweg stoppen
In het duin zijn geen voorzieningen, maar aan de randen van de routes liggen paviljoens, een bezoekerscentrum en horeca in de omliggende dorpen. Plan je stop dus bewust, want tussen twee ingangen in kun je een uur zonder iets fietsen. Neem in ieder geval water mee, ook op een bewolkte dag, want de wind droogt je sneller uit dan je merkt.
De kust op met de trein
Je fiets meenemen in de trein kan buiten de spits en dat opent routes waarbij je maar een kant hoeft te fietsen. Rijd bijvoorbeeld met de wind mee naar het noorden en neem vanuit een station in de omgeving de trein terug. Voor lange dagen met kinderen is dat de manier om een ambitieuze route toch haalbaar te maken.
