Zandvoort is een wandeldorp, ook al staat het niet zo bekend. Vanaf vrijwel elk adres sta je binnen een kwartier op het strand of in het duin, en vanaf daar kun je alle kanten op. Van een rondje voor het slapengaan tot een dagtocht naar IJmuiden, het begint allemaal aan het eind van de straat.
Het rondje duin en strand
De klassieker is een lus die door het duin heen gaat en over het strand terugkomt, of andersom. Een uur tot anderhalf uur is genoeg voor een compleet rondje waarin het landschap meerdere keren verandert. Het mooiste is om met de wind mee over het strand te lopen en beschut door het duin terug te gaan.
Naar het noorden
Vanaf het noorden van het dorp loop je het nationaal park in, richting Bloemendaal en verder. Dat is open duin met hoge toppen, uitzicht op zee en grote grazers in het landschap. Voor een dagtocht loop je naar Bloemendaal of zelfs door tot IJmuiden en neem je het openbaar vervoer terug.
Naar het zuiden
Aan de zuidkant liggen de waterleidingduinen, alleen te voet toegankelijk en met een toegangskaart. Het is er stiller dan aan de noordkant, want fietsen mag niet en honden zijn niet toegestaan. De damherten hoor je vaak eerder dan je ze ziet. Voor een lange, rustige wandeling is dit het beste gebied in de wijde omgeving.
De kustwandeling
Het strand loopt in beide richtingen kilometers door. Naar het noorden richting Bloemendaal en IJmuiden, naar het zuiden richting Noordwijk. Op het harde zand bij de vloedlijn loopt het lekker, in het losse zand hogerop kost het twee keer zoveel energie. Kijk voor je vertrekt naar het getij, want bij hoog water is de begaanbare strook op sommige stukken smal.
Wat je meeneemt
- Water, want in het duin en op het strand zijn geen voorzieningen.
- Een winddichte jas, ook bij mooi weer.
- Schoenen die tegen zand kunnen, en bij nat weer waterdichte schoenen.
- Een kaart of een route op je telefoon, want duinpaden lijken op elkaar.
- Zonbescherming, want er is nauwelijks schaduw.
Het beste moment
Vroeg in de ochtend is het duin op zijn mooist, met dieren die nog actief zijn en licht dat laag over het landschap valt. Aan het eind van de middag heb je hetzelfde effect met de zon boven zee. Buiten het seizoen loop je urenlang zonder iemand tegen te komen, ook in het weekend.
Met honden
Voor hondenbezitters is Zandvoort buiten het seizoen ideaal, met een leeg strand en veel ruimte. In het hoogseizoen gelden er beperkingen op delen van het strand en op tijden. In de waterleidingduinen zijn honden helemaal niet toegestaan, en in het nationaal park geldt een aanlijnplicht in grote delen. Kijk het na voordat je gaat.
Veiligheid in het duin
Het duin lijkt overzichtelijk maar is groter dan het oogt, en bij mist of in de schemer raak je er sneller de weg kwijt dan je denkt. Blijf op de paden, ook omdat het landschap kwetsbaar is en er gebieden zijn afgesloten voor beheer. Meld je op tijd terug bij thuisblijvers als je een lange route loopt, want mobiel bereik is in de duinvalleien niet overal vanzelfsprekend.
Het strand en het getij
Twee keer per dag verandert het strand van breedte. Bij laag water heb je een brede strook hard zand waar je makkelijk kilometers op maakt, bij hoog water is die strook op sommige plekken smal en loop je in het zware losse zand. Kijk voor een lange kustwandeling even naar het getij, dat scheelt echt in hoe zwaar je tocht wordt.
Wandelen met een doel
De aardigste tochten hier hebben een eindpunt in plaats van een rondje. Lopen naar het paviljoen aan de andere kant van de kust, naar een bezoekerscentrum in het duin of naar het volgende dorp, en dan met de bus of de trein terug. Dat maakt van een wandeling een uitje, en het geeft je onderweg de vrijheid om niet steeds aan de terugweg te denken.
